ปัสสาวะเป็นเลือด…เกี่ยวข้องกับโรคอะไรได้บ้าง?

ปัสสาวะเป็นเลือด…เกี่ยวข้องกับโรคอะไรได้บ้าง?
ปัสสาวะเป็นเลือด…เกี่ยวข้องกับโรคอะไรได้บ้าง?

ปัสสาวะเป็นเลือด…เกี่ยวข้องกับโรคอะไรได้บ้าง? สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม (ฉบับยาว)

การพบเห็นเลือดในปัสสาวะ ไม่ว่าจะเป็นปริมาณมากจนเห็นเป็นสีแดงสด หรือเป็นเพียงหยดเล็กน้อยที่สังเกตได้ยาก หากเกิดขึ้นกับคุณแล้ว สิ่งสำคัญที่สุดคือ อย่าเพิกเฉย เพราะอาการนี้อาจเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงภาวะสุขภาพที่ซ่อนอยู่ ตั้งแต่การติดเชื้อเล็กน้อย ไปจนถึงโรคร้ายแรงที่จำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจอย่างละเอียดว่า ปัสสาวะเป็นเลือดนั้นเกี่ยวข้องกับโรคอะไรได้บ้าง เพื่อให้คุณตระหนักถึงความสำคัญของการสังเกตอาการและรีบปรึกษาแพทย์เมื่อพบความผิดปกติ

ทำความเข้าใจก่อน: เลือดในปัสสาวะบอกอะไรเรา?

การมีเลือดปนในปัสสาวะทางการแพทย์เรียกว่า Hematuria สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ คือ

• Gross Hematuria: คือภาวะที่สามารถมองเห็นเลือดในปัสสาวะได้ด้วยตาเปล่า โดยปัสสาวะอาจมีสีชมพู แดง หรือสีน้ำตาลคล้ำ ขึ้นอยู่กับปริมาณของเลือด
• Microscopic Hematuria: คือภาวะที่มีเม็ดเลือดแดงปนอยู่ในปัสสาวะในปริมาณน้อยมาก จนไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่จะตรวจพบได้จากการนำปัสสาวะไปตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ

ไม่ว่าจะเป็นภาวะใดก็ตาม การพบเลือดในปัสสาวะถือเป็นสัญญาณที่ผิดปกติ และควรได้รับการตรวจวินิจฉัยเพื่อหาสาเหตุเสมอ
ปัสสาวะเป็นเลือด…เกี่ยวข้องกับโรคอะไรได้บ้าง?

สาเหตุของปัสสาวะเป็นเลือดนั้นมีมากมายหลากหลาย และความรุนแรงก็แตกต่างกันไป ต่อไปนี้คือกลุ่มโรคและภาวะที่อาจเกี่ยวข้องกับการมีเลือดปนในปัสสาวะ:

1. การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ (Urinary Tract Infections – UTIs):

• เป็นการติดเชื้อที่พบได้บ่อยในส่วนใดส่วนหนึ่งของระบบทางเดินปัสสาวะ ซึ่งประกอบด้วย ไต ท่อไต กระเพาะปัสสาวะ และท่อปัสสาวะ
• อาการ: นอกเหนือจากปัสสาวะเป็นเลือดแล้ว ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดแสบขัดขณะปัสสาวะ ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะไม่สุด ปวดบริเวณท้องน้อย หรือมีไข้
• ความรุนแรง: ส่วนใหญ่ไม่รุนแรงและสามารถรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะ แต่หากปล่อยทิ้งไว้อาจนำไปสู่การติดเชื้อที่ไต (กรวยไตอักเสบ) ซึ่งเป็นภาวะที่ร้ายแรงกว่าได้

2. กรวยไตอักเสบ (Pyelonephritis):

• เป็นการติดเชื้อที่ไต ซึ่งมักเกิดจากการลุกลามของการติดเชื้อจากกระเพาะปัสสาวะ
• อาการ: ปัสสาวะเป็นเลือด ปวดหลังหรือสีข้างอย่างรุนแรง มีไข้สูง หนาวสั่น คลื่นไส้ และอาเจียน
• ความรุนแรง: เป็นภาวะที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน เนื่องจากอาจทำให้ไตเสียหายอย่างถาวร หรือเกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดได้

3. โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ (Cystitis):

• เป็นการอักเสบของกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งส่วนใหญ่มักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย
• อาการ: ปัสสาวะเป็นเลือด ปวดแสบขัดขณะปัสสาวะ ปัสสาวะบ่อย กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ปวดบริเวณท้องน้อย
• ความรุนแรง: โดยทั่วไปไม่รุนแรง แต่หากไม่ได้รับการรักษา อาจนำไปสู่การติดเชื้อที่ไตได้

4. นิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ (Urinary Tract Stones):

• เป็นการสะสมของแร่ธาตุในไต ท่อไต หรือกระเพาะปัสสาวะ จนเกิดเป็นก้อนแข็ง
• อาการ: ปัสสาวะเป็นเลือด (อาจมีปริมาณน้อย) ปวดหลังหรือสีข้างอย่างรุนแรง (ปวดบิด) ร้าวลงขาหนีบ คลื่นไส้ อาเจียน ปัสสาวะขัด
• ความรุนแรง: อาการปวดอาจรุนแรงมาก แต่ส่วนใหญ่มักไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต หากนิ่วมีขนาดเล็กอาจหลุดออกมาเองได้ แต่หากมีขนาดใหญ่ อาจต้องรักษาด้วยการสลายนิ่วหรือผ่าตัด

5. ต่อมลูกหมากโต (Benign Prostatic Hyperplasia – BPH) (ในผู้ชาย):

• เป็นการขยายตัวของต่อมลูกหมาก ซึ่งเป็นต่อมที่อยู่รอบท่อปัสสาวะในผู้ชาย
• อาการ: ปัสสาวะเป็นเลือด (พบได้บ้าง) ปัสสาวะลำบาก ปัสสาวะไม่พุ่ง ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะในเวลากลางคืน ปัสสาวะไม่สุด กลั้นปัสสาวะไม่อยู่

ความรุนแรง: ไม่ใช่โรคมะเร็ง แต่สามารถรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันและอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อน เช่น การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ หรือปัสสาวะไม่ออกได้
6. ต่อมลูกหมากอักเสบ (Prostatitis) (ในผู้ชาย):

• เป็นการอักเสบหรือติดเชื้อของต่อมลูกหมาก
• อาการ: ปัสสาวะเป็นเลือด (พบได้บ้าง) ปวดแสบขัดขณะปัสสาวะ ปวดบริเวณอวัยวะเพศ ฝีเย็บ หรือหลังส่วนล่าง ปัสสาวะบ่อย ปวดเมื่อยตามตัว หรือมีไข้
• ความรุนแรง: อาจเป็นแบบเฉียบพลัน (อาการรุนแรงและเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว) หรือแบบเรื้อรัง (อาการเป็นๆ หายๆ) และอาจส่งผลต่อคุณภาพชีวิต

7. โรคไต (Kidney Diseases):

• โรคไตต่างๆ เช่น ไตอักเสบเรื้อรัง (Glomerulonephritis), โรคไตจากเบาหวาน, โรคไตจากความดันโลหิตสูง, หรือไตวาย อาจทำให้เกิดภาวะปัสสาวะเป็นเลือดได้
• อาการ: อาจมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น บวมตามร่างกาย เหนื่อยล้า ความดันโลหิตสูง หรือปัสสาวะเป็นฟอง
• ความรุนแรง: โรคไตส่วนใหญ่มักเป็นภาวะเรื้อรังที่ต้องได้รับการดูแลและรักษาอย่างต่อเนื่อง

8. โรคมะเร็งในระบบทางเดินปัสสาวะ (Cancers of the Urinary Tract):

• มะเร็งที่อาจทำให้เกิดภาวะปัสสาวะเป็นเลือด ได้แก่ มะเร็งไต มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ มะเร็งท่อไต และมะเร็งต่อมลูกหมาก
• อาการ: ปัสสาวะเป็นเลือด (อาจมีหรือไม่มีอาการปวด) ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะลำบาก ปวดบริเวณหลังหรือท้องน้อย น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ความรุนแรง: มะเร็งในระบบทางเดินปัสสาวะเป็นโรคร้ายแรงที่ต้องได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างรวดเร็ว

9. การบาดเจ็บต่อระบบทางเดินปัสสาวะ (Trauma to the Urinary Tract):

• การได้รับอุบัติเหตุบริเวณไต กระเพาะปัสสาวะ หรือท่อปัสสาวะ เช่น การถูกกระแทกอย่างรุนแรง อาจทำให้เกิดการฉีกขาดของเนื้อเยื่อและมีเลือดออกในปัสสาวะ

10. การออกกำลังกายอย่างหนัก (Strenuous Exercise):

• ในบางกรณี การออกกำลังกายอย่างหนักและต่อเนื่อง อาจทำให้เกิดภาวะปัสสาวะเป็นเลือดได้ชั่วคราว ซึ่งมักหายไปได้เองภายใน 24-48 ชั่วโมง แต่หากเกิดขึ้นบ่อยครั้ง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุอื่น

11. ยาบางชนิด (Certain Medications):

• ยาบางชนิด เช่น ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (วาร์ฟาริน, แอสไพริน), ยาปฏิชีวนะบางชนิด, หรือยาเคมีบำบัด อาจทำให้เกิดภาวะปัสสาวะเป็นเลือดได้

12. ภาวะเลือดออกผิดปกติ (Bleeding Disorders):

• ผู้ที่มีภาวะเลือดออกผิดปกติ เช่น โรคฮีโมฟีเลีย อาจมีเลือดออกในปัสสาวะได้ง่ายกว่าคนทั่วไป

13. โรคทางพันธุกรรม (Inherited Diseases):

• โรคทางพันธุกรรมบางชนิด เช่น โรคถุงน้ำที่ไต (Polycystic Kidney Disease) หรือโรคไตอักเสบจากพันธุกรรม (Alport Syndrome) อาจทำให้เกิดภาวะปัสสาวะเป็นเลือดได้ 

เมื่อใดที่ควรไปพบแพทย์?

ไม่ว่าคุณจะพบเลือดในปัสสาวะในปริมาณมากหรือน้อยเพียงใด ควรรีบปรึกษาแพทย์โดยเร็วที่สุด แม้ว่าในบางครั้งสาเหตุอาจไม่ร้ายแรง แต่การตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดจะช่วยให้ทราบถึงสาเหตุที่แท้จริงและได้รับการรักษาที่เหมาะสมอย่างทันท่วงที โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น ปวดรุนแรง มีไข้ หรือปัสสาวะลำบาก

การวินิจฉัยภาวะปัสสาวะเป็นเลือด:

แพทย์จะทำการซักประวัติทางการแพทย์อย่างละเอียด สอบถามเกี่ยวกับอาการอื่นๆ ที่เกิดขึ้น และทำการตรวจร่างกาย จากนั้นอาจมีการตรวจเพิ่มเติมดังนี้:

• การตรวจปัสสาวะ (Urinalysis): เพื่อยืนยันว่ามีเลือดอยู่ในปัสสาวะ และตรวจหาเม็ดเลือดขาวหรือเชื้อแบคทีเรียที่อาจบ่งชี้ถึงการติดเชื้อ
• การเพาะเชื้อปัสสาวะ (Urine Culture): หากสงสัยว่ามีการติดเชื้อ จะนำปัสสาวะไปเพาะเชื้อเพื่อระบุชนิดของเชื้อและเลือกยาปฏิชีวนะที่เหมาะสม
• การตรวจเลือด (Blood Tests): เพื่อประเมินการทำงานของไต และตรวจหาความผิดปกติอื่นๆ
• การส่องกล้องกระเพาะปัสสาวะ (Cystoscopy): เป็นการสอดท่อขนาดเล็กที่มีกล้องติดอยู่เข้าไปในท่อปัสสาวะ เพื่อดูเยื่อบุภายในกระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะ

การตรวจภาพถ่ายทางรังสี (Imaging Tests): เช่น การอัลตราซาวด์ การเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) หรือการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) เพื่อดูภาพของไต ท่อไต และกระเพาะปัสสาวะ
สรุป:

ปัสสาวะเป็นเลือดเป็นอาการที่อาจเกี่ยวข้องกับโรคและภาวะสุขภาพต่างๆ มากมาย ตั้งแต่การติดเชื้อที่ไม่รุนแรง ไปจนถึงโรคร้ายแรงอย่างมะเร็ง การตระหนักถึงความผิดปกติและรีบปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้องจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง อย่าละเลยอาการนี้เพียงเพราะคิดว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย เพราะการรักษาที่ทันท่วงทีอาจช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงและช่วยให้คุณกลับมามีสุขภาพที่ดีได้อีกครั้ง

สนใจสมุนไพรแก้ปัสสวะบ่อย  แก้นิ่ว นิ่วในไต U herbal ติดต่อสอบถาม

โทร. : 081-614-7456
ไลน์ : @uherbal (มี@ด้วยนะคะ)
ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ : http://www.uherbalherbthai.com/

#ปัสสาวะเป็นเลือด #เลือดในปัสสาวะ #Hematuria #อาการผิดปกติ #สัญญาณเตือน #โรคไต #กระเพาะปัสสาวะอักเสบ #ต่อมลูกหมากโต #มะเร็งระบบทางเดินปัสสาวะ #สุขภาพทางเดินปัสสาวะ #ตรวจสุขภาพ #ปรึกษาแพทย์